Veelgestelde vragen over menstruatie

Menstruatie is iets waar vrijwel alle vrouwen in de vruchtbare leeftijd maandelijks mee te maken krijgen. Toch bestaat er bij veel vrouwen nog een hoop onduidelijkheid over menstruatie en de ongemakken die hiermee gepaard gaan. Daarom zetten we een aantal veelgestelde vragen over menstruatie voor je op een rij.

Vrouw tijdens menstruatie

Menstruatie of ongesteldheid is een maandelijks optredende bloeding van het baarmoederslijmvlies.

Tussen de puberteit en de menopauze bereidt het lichaam van de vrouw zich maandelijks voor op een mogelijke zwangerschap. Elke maand rijpt er een eicel in één van de eierstokken en wordt het slijmvlies in je baarmoeder dikker om de innesteling van de bevruchte eicel mogelijk te maken. Als de vrijgekomen eicel echter onbevrucht blijft, stoot je lichaam het baarmoederslijmvlies af. Dit is het bloed en slijm dat je tijdens je menstruatie via je vagina verliest.

Vrouwen die de pil slikken, hebben geen eisprong. Zij maken elke maand een “schijnmenstruatie” door.

Je menstruatiecyclus begint op de eerste dag van je menstruatie en eindigt een dag voordat je weer ongesteld wordt. Gemiddeld gezien duurt je cyclus 28 dagen, maar ergens tussen de 25 en 35 dagen is ook normaal.

Je menstruatiecyclus bestaat uit 4 fasen:

  • Menstruatie: afvoering van het baarmoederslijmvlies en de onbevruchte eicel (ongeveer 5 dagen).
  • Folliculaire fase: de eicel rijpt in één van de eierstokken (gemiddeld 14 dagen) en het baarmoederslijmvlies wordt dikker.
  • Eisprong of ovulatie: de rijpe eicel komt los van de eierstok (1 tot 2 dagen). Een vrouw is vruchtbaar vanaf de eisprong tot 24 uur later.
  • Luteale fase: de baarmoeder maakt zich klaar voor innesteling van de eventueel bevruchte eicel (gemiddeld 12 tot 14 dagen). Als dit niet gebeurt, begint de menstruatiefase opnieuw.

De meeste vrouwen menstrueren ongeveer 4 tot 5 dagen, maar het kan variëren van 3 tot 8 dagen. Tijdens dag 2 en 3 verlies je vaak het meeste bloed.

De gemiddelde hoeveelheid bloedverlies is 50 ml, wat neerkomt op ongeveer 4 eetlepels.

De meeste meisjes worden tussen hun 11e en 14e jaar ongesteld, maar het kan op elk ander moment gebeuren op de leeftijd van 8 tot 16 jaar. Meestal worden lange en zwaardere meisjes eerder ongesteld dan lichtere meiden. Je kunt zelf niets doen om je eerste menstruatie te vervroegen of uit te stellen.

Je cyclus is onregelmatig als hij de ene maand korter of langer duurt dan de andere maand of je misschien een maand niet ongesteld wordt. Meestal ligt de oorzaak bij een verstoring van hormoonniveaus. Vaak is dit tijdelijk en kan het geen kwaad.

Deze hormoonschommelingen komen voornamelijk voor tijdens de puberteit en overgang, na het stoppen met de pil of nadat een vrouw bevallen is. Maar ook zaken als stress, medicijngebruik of een SOA kunnen een onregelmatige cyclus veroorzaken.

Mocht je je zorgen maken en houdt de onregelmatigheid langer dan drie maanden aan zonder dat je weet waarom, raadpleeg dan je huisarts.

Medicijngebruik van invloed op menstruatie

Tussentijds bloedervlies komt regelmatig voor. Dit houdt in dat er bloedverlies optreedt tussen twee menstruaties in. Ook hiervan zijn hormoonschommelingen vaak de oorzaak. Een andere mogelijke oorzaak is een afwijking aan de baarmoeder(hals), zoals ontstekingen, poliepen, vleesbomen of endometriose. Bij tussentijds bloedverlies dat maandelijks op wisselende dagen plaatsvindt, is het verstandig om je huisarts te raadplegen.

Het is mogelijk om je menstruatie uit te stellen, over te slaan of te vervroegen.

Gebruik je de anticonceptiepil?

Dan kun je de stopweek simpelweg overslaan. Je slikt de anticonceptiepil normaal gesproken gedurende drie weken, waarna je een stopweek inlast. In deze week word je ‘ongesteld’. Bij een eenfasepil (hierbij bevatten alle pillen in de strip dezelfde hoeveelheid hormonen) kun je de stopweek overslaan zodat je niet ongesteld wordt. Begin dus na de laatste pil van je strip gelijk met een nieuwe strip. Het meerder malen overslaan van de stopweek kan in principe geen kwaad, maar je loopt wel het risico om een tussentijdse bloeding te krijgen.

Menstruatie en anticonceptiepil

Je kunt hetzelfde doen met andere hormonale anticonceptiemethoden, zoals de anticonceptiering of –pleister.

Om je menstruatie te vervroegen, kun je je strip niet helemaal opmaken. Slik wel altijd minimaal zeven pillen van een strip. Begin na de stopweek gelijk met een nieuwe strip.

Je kunt ook je stopweek inkorten door eerder aan een nieuwe strip te beginnen. Maak de stopweek echter nooit langer, want dan ben je niet meer beschermd tegen zwangerschap.

LET OP! Lees altijd goed de bijsluiter of vraag je huisarts of apotheker om advies.

Gebruik je geen hormonaal anticonceptiemiddel?

Dan kan de huisarts je pillen (bijvoorbeeld Primolut N) voorschrijven waarmee je je menstruatie maximaal 14 dagen kunt uitstellen.

De meeste vrouwen gebruiken maandverband, tampons of beide tijdens hun menstruatie. Er wordt echter steeds meer bekend over de stoffen waar deze producten van gemaakt zijn. Deze zijn vaak slecht voor de gezondheid en daarom kiezen steeds meer vrouwen voor alternatieve producten, zoals de menstruatiecup.

Producten voor menstruatie: menstruatiecup en tampon

Nadelen van tampons en maandverband

Men denkt vaak dat tampons en maandverband zijn gemaakt van 100% katoen, maar dit klopt niet. Ze bestaan naast katoen namelijk ook uit synthetisch materiaal en plastic.

Daarnaast bevatten tampons en maandverband residuen van bestrijdingsmiddelen die op katoenplanten worden gespoten. Ook worden de producten gebleekt, om ervoor te zorgen dat ze er mooi wit uitzien. De resten van deze bleekmiddelen blijven achter en zijn zeer ongezond.

De vagina is één van de kwetsbaarste en meest absorberende delen van het lichaam en daarom is het een slecht idee om deze bloot te stellen aan bovenstaande stoffen. In zeldzame gevallen loop je door tampongebruik zelfs het risico op tamponziekte, ook wel Toxic Shock Syndrome (TSS) genoemd.

Daarnaast creëren we door het gebruik van wegwerp menstruatieproducten met z’n allen een enorme berg afval, omdat we een tampon of maandverband na slechts een aantal uren gebruik alweer weggooien.

Alternatieve producten: menstruatiecup

Een duurzaam product dat door steeds meer vrouwen wordt gebruikt is de menstruatiecup. Dit is een soort bekertje dat je in je vagina inbrengt en die het menstruatiebloed opvangt in plaats van absorbeert.

Menstruatiecups zijn (in de meeste gevallen) gemaakt van 100% soepel en flexibel medisch siliconen, waardoor je hem niet voelt zitten. Daarnaast voorkom je dat er schadelijke stoffen in je vagina komen. Je dient een menstruatiecup gemiddeld twee tot vier keer per dag te legen, maar bij gemiddeld bloedverlies kun je hem wel tot wel twaalf uur lang dragen.

Practicups menstruatiecup

Door de vele voordelen van de menstruatiecup zijn steeds meer vrouwen om. Lees hier meer informatie over de menstruatiecup.

Menstruatiepijn houdt in dat je last hebt van pijn en krampen in de onderbuik. Het beste is om te zorgen voor rust en ontspanning. Vaak helpen een warme kruik, bad, oefeningen of een massage. Als de pijn te hevig is, kun je een pijnstiller nemen. Ook de anticonceptiepil kan ervoor zorgen dat je minder last hebt van menstruatiepijn.

PMS staat voor premenstrueel syndroom. Het houdt in dat je lichamelijke en psychische klachten hebt afhankelijk van je menstruatiecyclus. Deze vinden vaak plaats in de week voordat je ongesteld wordt. Klachten zijn meestal het ergst bij vrouwen tussen de 35 en 45 jaar oud.

Over de oorzaak is nog veel onbekend. Vermoed wordt dat hormonen een rol spelen, maar toch is de hoeveelheid hormonen in het bloed bij vrouwen met PMS niet afwijkend bevonden.

Tips bij PMS:

  • Zorg voor gezond eten, beweging en een goede nachtrust. Dit kan je klachten verminderen.
  • Vermijd extra belasting of stress.
  • Praat met anderen over je klachten, zowel privé als op het werk, maar eventueel ook met een professionele hulpverlener.
  • Raadpleeg bij ernstige klachten je huisarts. Deze kan je eventueel medicijnen voorschrijven.

Normaal gesproken krijgen vrouwen hun laatste menstruatie als ze ongeveer 50 jaar oud zijn. Deze laatste menstruatie wordt de menopauze genoemd. Hierna is een vrouw niet meer vruchtbaar.

De menopauze valt meestal in het begin van de tweede helft van de overgang. De overgang houdt in de periode waarin het menstruatiepatroon begint te veranderen totdat de vrouw geen overgangsklachten meer ervaart. De overgang kan wel 7 tot 10 jaar duren.

Instagram call to action button